De eerste date

Een goede eerste date is kort, niet duur en ergens waar je elkaar kunt verstaan. Dat is negentig procent van het advies. De rest van deze pagina gaat over de tien procent die overblijft: wat je doet, wat je zegt, wie er betaalt en wat je doet als het niets is.

Je hebt elkaar online leren kennen, misschien weken. Dat helpt minder dan je hoopt. Een gesprek in tekst is iets anders dan een gesprek aan een tafel, en de eerste tien minuten zijn voor iedereen onwennig.

Spreek kort af, en ergens waar je kunt praten

De bioscoop is de klassieke fout: twee uur naast elkaar zitten zonder iets te zeggen, en daarna praten over de film. Een druk café met harde muziek is dezelfde fout in een ander jasje.

Wat wel werkt: koffie, een borrel, een wandeling. Anderhalf uur is genoeg. Spreek dat ook zo af, dan hoeft niemand een smoes te verzinnen als het niet klikt. Zit je tegenover iemand met wie je uren zou kunnen praten, dan blijf je gewoon zitten.

Wat je kunt doen

Grofweg zijn er twee soorten dates: dates waarbij je praat, en dates waarbij je iets doet en het praten vanzelf komt. Ben je allebei verlegen, dan is de tweede soort makkelijker, want dan is er altijd iets om naar te kijken.

Dates waarbij je praat. Een koffiehuis waar je kunt zitten zonder dat iemand op je wacht. Een wandeling door een park of over het strand. Een picknick, als het weer meewerkt. Hier valt het gesprek eerder stil, dus dit werkt het best als jullie online al makkelijk praatten.

Dates waarbij je iets doet. De dierentuin, een museum, schaatsen, een speelhal, samen koken. Het ijs is gebroken zodra je ergens samen voor staat, en je ziet meteen of jullie lol kunnen hebben zonder dat het een prestatie wordt. Nadeel: je leert iemand minder goed kennen dan aan een tafel.

Bewaar het uitgebreide diner voor later. Drie gangen tegenover iemand die je na een kwartier al hebt doorgrond, is een lange avond voor jullie allebei.

Wat het mag kosten

Zo weinig dat het niet uitmaakt als het niets wordt. Dat is geen krenterigheid maar logica: een eerste date is een kennismaking, en je gaat er meer dan een hebben.

Koffie kost een paar euro. Een wandeling kost niets. Heb je een museumkaart of een jaarkaart voor de dierentuin, dan heb je een gratis date die wel iets voorstelt. Kortingsacties en aanbiedingen werken prima, maar laat merken dat je iets hebt uitgezocht en niet dat je iets hebt gescoord.

Wat het abonnement op een datingsite kost, staat per site in de vergelijker. Bij de meeste sites kun je gratis rondkijken en betaal je pas als je wilt antwoorden, en wat dat per site betekent staat bij gratis datingsites.

Het gesprek

De meeste dates gaan niet mis door wat je zegt, maar door hoeveel.

• Praat minder dan je van plan was. Zenuwen maken van mensen praters. Voor je het weet ben je een uur aan het woord geweest en weet je nog niets over de ander. Een stilte van een paar seconden is niet erg; die vult zichzelf.
• Probeer niet te overtreffen. Iemand vertelt over een reis, jij hebt een betere reis gemaakt. Het is bijna een reflex en het komt altijd verkeerd aan.
• Geef geen ongevraagd advies. Wie iets vertelt dat hem dwarszit, wil meestal geen stappenplan maar een oor.
• Leg je telefoon weg. Niet omdat het onbeleefd staat, maar omdat je het zelf ook ziet als de ander het doet.

Vragen die niet werken

"Wat doe je in je vrije tijd?" is te breed; in je vrije tijd doe je ook de afwas. Vraag liever wat iemand afgelopen weekend heeft gedaan.

"Wat voor type date je normaal?" heeft geen goed antwoord. Wie jou beschrijft, klinkt aanhalerig; wie iemand anders beschrijft, maakt het ongemakkelijk.

"Waarom is je vorige relatie stukgelopen?" hoort niet bij een eerste avond. Wordt het iets tussen jullie, dan komt het vanzelf.

Het weer als opvulling van een stilte maakt de stilte erger. En over familie doorvragen levert op een eerste date vaker een moeizaam verhaal op dan een leuk gesprek.

Drie zinnen die je zenuwen verraden

"Je ziet er leuk uit" zegt niets: je kunt het tegen iedereen zeggen, en dat voelt de ander. Noem iets specifieks, of zeg niets.

"We zouden nog eens wat moeten doen" klinkt als twijfel. Wil je een tweede date, zeg dat dan gewoon.

"Vind je dit restaurant wel leuk?" is aardig bedoeld, maar als je het drie keer vraagt, hangt je avond aan haar oordeel. Je hebt de plek uitgezocht; sta daar achter.

Drinken hoeft niet

Een borrel als eerste date is zo normaal dat niet-drinken opvalt, en sommige mensen doen daar vervelend over. Dat is hun probleem, niet dat van jou. Je hoeft er geen verklaring bij te geven, en het hoeft ook niet op tafel waarom je niet drinkt.

Zet het gerust op je profiel. Dat scheelt je precies de dates met mensen die er een punt van maken. Wie niet accepteert dat je een cola bestelt, heeft je in een half uur meer over zichzelf verteld dan in drie weken chatten.

De rekening

Delen is in Nederland de norm geworden, en niemand kijkt er nog van op. De praktische regel: wie de date voorstelde, biedt aan te betalen. Wordt dat aanbod afgeslagen, dan deel je.

Wat je niet doet, is er een discussie over voeren. Een date die eindigt in geharrewar over veertien euro, eindigt sowieso. Is een van jullie duidelijk ruimer bij kas dan de ander, dan los je dat op door de volgende keer iets goedkopers voor te stellen, niet door aan tafel te onderhandelen.

Als het niet klikt

Je weet het meestal binnen een kwartier. Dat is vervelend, want er staat nog een half uur voor je.

Zit het uit. Niet omdat het hoort, maar omdat het in een half uur voorbij is en je daarna klaar bent. Wees aan het eind eerlijk: bedank voor de avond en zeg dat je het hierbij laat. Dat is een ongemakkelijke halve minuut, en het is een stuk prettiger dan de dagen daarna appjes ontwijken.

Wat niet helpt: een noodgeval verzinnen, iets over jezelf heen knoeien of doen alsof je in tranen bent. Het werkt op het moment zelf en het kost je daarna alsnog het gesprek dat je probeerde te vermijden.

Eén uitzondering. Voel je je onveilig, dan vertrek je. Meteen, zonder uitleg, en zonder je af te vragen of je overdrijft. Je merkt zoiets aan kleinigheden die je niet kunt benoemen: de manier van aankijken, opmerkingen die net niet kloppen, aandringen als je nee zegt. Spreek van tevoren met iemand af dat je belt of appt, en zeg waar je bent. Dat is geen smoes maar een afspraak, en je hebt hem meestal niet nodig.

Het afscheid

Zoenen of niet: er is geen moment waarop het hoort. Een knuffel bij het afscheid is genoeg, en daaruit merk je vanzelf of er meer in zit. Gebeurt er niets, dan zegt dat niets. Veel mensen zoenen pas bij de tweede of derde date.

Wil je een tweede date, zeg dat dan voordat je weggaat, of stuur later op de avond een bericht. Niet twee dagen wachten om interessant te lijken: dat leest als desinteresse, en de ander zit ondertussen te wachten.

Verder lezen

• Het vervolg op de eerste date, over wat er in de dagen erna gebeurt
• Do's en don'ts tijdens het daten, de langere versie van dit verhaal
• Het eerste bericht en het gesprek online, voor de fase ervoor
• De vergelijker, als je nog moet kiezen waar je gaat zoeken